10- نگاهي گذرا به شهرهاي جديد پاريس (سال 1372)

نوشته شده توسط مدیر سیستم. Posted in سایر مقالات عمومی

Demo Image

زهره بزرگ نیا
چاپ شده در: نشريه ”بن“ سال هفتم شماره 19 و20 

 تاریخ انتشار: بهمن و اسفند 1381

       پيرو جلسه مورخ 24/6/1375 در دفتر شهر جديد پرديس و گفتگو دربارة شهرهاي جديد در حال احداث در ايران، اين يادداشت كه نگاهي گذرا به شهرهاي جديد اطراف پاريس است، تهيه گرديد. در 25 سال گذشته در اطراف شهر پاريس 5 شهر جديد ساخته شده است. اين 5 شهر مارن­ لاوال، اوري، سرزي، سن كوتين ­تين و ملون سنار هستند كه به ترتيب 15000 و 4100 و 8000 و 6300 و 11800 هكتار وسعت دارند و جمعيت آنها از 65 هزار نفر تا 140 هزار نفر است.

       فاصله همة اين شهرها از پاريس حدود 20 كيلومتر است و چنانكه نقل مي ­شود، بجز اوري، همة آنها موفق بوده ­اند. سبب عدم موفقيت اوري را راهنمای ما ، مكان­يابي ناصحيح آن اعلام کرد که به نظر منطقی نمی آید.

       شروع اين پروژه سال 1965 است و طرح آن تحت نظر سازماني به نام مديريت شهري، متشكل از معماران، شهرسازان، جامعه شناسان، اقتصاددانان، جغرافي­دانان و مهندسين تأسيسات و ترافيك و ... تهيه شده و تجربة موفق شهرهاي جديد در انگلستان در پيدايش آن مؤثر بوده است. دو گروه يكي سازندگان خصوصي و ديگري سازندگان دولتي هستند در ساختن آن شهرها نقش داشته ­اند.

       در  ابتدا سوبسيد نه به شكل معمول آن در ايران، بلكه به شكل تنخواه ­گردان صرف هزينة تأسيسات و جاذبه ­هايي از قبيل تأسيسات ورزشي وسيع مانند زمين گلف، درياچه و جز آن شد كه دست­يابي به آن­ها در شهر پاريس بسيار مشكل است و در حال حاضر دولت نه سوبسيدي مي ­پردازد و نه سودي مي­ برد و آفت بورس بازي زمين و جز آن نيز به شهرها نيفتاده است.

       در بازديد سال 1372، تئاتر بزرگي در يكي از آنها ساخته شد كه جمعيت كثيري از شهر پاريس را به خود جلب كرد اين قبيل خدمات، از جمله شهربازي يا تفريحگاههايي كه مردم را به سوي شهر جلب كند و نيز فراهم كردن وسيلة مناسب اياب و ذهاب به عنوان تبليغ بسيار مؤثر است.

       ما دو شهر از شهرهاي فوق- يعني مارن­ لاوال كه محل سكونت يكي از دوستانمان بود و بخشي از آن توسط    راب­ كرير طراحي شده است و نيز سن­ كوئين ­تين- را بازديد كرديم. حدفاصل شهر پاريس تا سن­ كوئين ­تين جنگل و فضاي سبز است و يك يا دو درياچه بزرگ، زمين گلف و تنيس و مدارس بسيار مدرني در آن ساخته شده است. دو پل عابر پياده ­ورودي را به مركز شهر متصل مي­ نمايد كه در زمان بازديد، در حال ساخت بود.

ورودي اصلي شهر از شمال آن است. دروازة اصلي شهر در شمال آن بسيار عظيم، مجلل و جذب كننده، و در واقع ساختماني اداري است.

       اين شهر از نظر معماري و فضاهاي شهري بسيار متنوع است و در واقع نمايشگاهي از طرحهاي متنوع با خصوصيات بسيار متفاوت است كه البته با يكديگر هماهنگي ندارند، ساختمانهاي ويلايي كوچك دو طبقه با سقف شيب­دار تا ساختمانهاي بلند در آن ديده مي­ شود. استفاده از انرژي خورشيدي (سولارانرژي) در اين شهر بسيار چشمگير است.

   تك مغازه ­هاي كوچك در ميان محله ­هاي مسكوني و ساباط­هاي فراواني در بعضي از محلات مشاهده مي­ شود و فضا را مأنوس و خودماني مي­ كند.

آرشيتكتهاي معروف جهان در اين محل هنرنمايي كرده ­اند كه از ميان آنان مي­ توان ريكاردو بوفيل را به عنوان نمونه نام برد. كاربري قبلي اين اراضي، كشاورزي بوده و چند روستا در دل آن قرار دارد كه شهر با آنها هماهنگ شده است. ميادين اين شهر بسيار وسيع و بلاتكليف است. احتمالاً پس از تكميل شهر اين ميادين نيز شكل اصلي خود را مي­ گيرند. بسياري از كمپانيهاي معروف در اين شهر كارخانه احداث كرده­ اند، البته كارخانه­ هايي كه به محيط زيست آسيب نمي­ رسانند و همجواري آنها با مناطق مسكوني زيان­ آور نيست. اين شهر مراكز خريد بسيار فعالي دارد كه در زير زمين قرار دارد و ساختمان روي آن، نيمي اداري و نيم ديگر مسكوني است. كالاهايي كه در اين مركز خريد بسيار عظيم به فروش مي­ رسد، حدود 30 درصد ارزان­تر از مراكز تجاري مركز پاريس است! كه اين امر نيز گرايش قابل توجهي در ساكنان پاريس براي تمايل به زندگي در ين شهرها ايجاد مي­ كند.

      چنانكه شنيده­ ام، اولين خانواده قبل از نوروز به پرديس اسباب كشي كرده است. اگر به تبليغ در باره اين موضوع توجه شود،و پاره ­اي خدمات خارج از تعهدات شركت در اختيار آنان قرار گيرد شاید در روند رشد اين شهر  مؤثر باشد.